Yedekleme ve Felaket Kurtarma: verinizi geri getirebileceğinizden emin olun
Yedek almak işin yarısıdır; asıl soru, bir arıza ya da fidye yazılımı saldırısından sonra sistemlerinizi ne kadar sürede ayağa kaldırabileceğinizdir. Ankara'daki işletmeler için otomatik yedekleme, tesis dışı kopya ve test edilmiş bir felaket kurtarma planı kuruyoruz.
İş sürekliliği yedekle başlar, testle kanıtlanır
Disk arızası, yanlışlıkla silinen bir klasör, sorunlu bir güncelleme, yangın, su baskını ya da fidye yazılımı… Veri kaybının nedeni farklı olsa da sonucu aynıdır: işler durur. Yedekleme bu riske karşı verinin kopyasını tutmak, felaket kurtarma (DR) ise o kopyadan sistemleri belirli bir süre içinde yeniden çalışır hâle getirmenin planıdır.
Planın iki temel ölçüsü vardır. RPO (Recovery Point Objective) en fazla ne kadarlık veri kaybını kabul edebileceğinizi, RTO (Recovery Time Objective) ise sistemin en geç ne kadar sürede yeniden hizmete dönmesi gerektiğini tanımlar. Bir muhasebe veritabanı için kabul edilebilir kayıp birkaç saat olabilirken, dosya arşivinde bir günlük fark sorun yaratmayabilir. Yedek sıklığını, saklama süresini ve kurtarma yöntemini bu hedeflere göre sistem sistem belirliyoruz.
Fidye yazılımları artık yalnızca sunucuyu değil, ağdan erişebildikleri yedekleri de şifrelemeye çalışıyor. Bu yüzden en az bir kopyanın ağdan ayrılmış ya da değiştirilemez (immutable) olması gerekir; katmanlı korumanın diğer adımlarını ransomware'e karşı 7 katmanlı savunma yazımızda anlattık. Ankara'daki sistem odanızı yerinde inceleyerek mevcut yedeklerinizden gerçekten geri dönülebildiğini de test ediyoruz.
Yedekleme ve DR hizmetinin kapsamı
Hangi verinin ne sıklıkla nereye yedekleneceğinden felaket anında kimin ne yapacağına kadar her şey yazılı hâle getirilir.
Günlük, haftalık, aylık yedek
Sık değişen sistemler her gün, diğerleri daha seyrek yedeklenir. Günlük, haftalık ve aylık kopyaların ayrı sürelerle saklandığı bir döngü sayesinde hem dünkü hem de aylar önceki duruma dönebilirsiniz.
Coğrafi yedekli depolama
Kopyalardan en az biri sunucularınızın bulunduğu binadan farklı bir konumda tutulur. Yangın, su baskını veya hırsızlık gibi fiziksel bir olayda veriniz başka bir yerde güvende kalır.
3-2-1 kuralı
Verinin en az üç kopyası, iki farklı depolama ortamında ve bunlardan biri tesis dışında tutulur. Fidye yazılımına karşı kopyalardan birinin çevrim dışı veya değiştirilemez olması ayrıca sağlanır.
Şifreleme ve erişim kontrolü
Yedekler hem aktarım sırasında hem de depolandıkları yerde şifrelenir. Şifreleme anahtarı ve yedek yönetim hesapları üretim sistemlerinden ayrı tutulur; anahtar kaybolursa yedeğin de açılamayacağı göz önünde bulundurulur.
Felaket kurtarma planı
Her kritik sistem için RPO ve RTO hedefleri, kurtarma sırası, sorumlular ve iletişim adımları yazılı bir plana dönüştürülür. Kriz anında kimin neyi hangi sırayla yapacağı tartışma konusu olmaz.
DR tatbikatı ve test
Yedeklerden örnek dosyalar ve tam sistemler düzenli aralıklarla geri yüklenerek gerçekten çalışıp çalışmadığı kontrol edilir. Tatbikatta ölçülen geri dönüş süresi hedefle karşılaştırılır, açıklar kapatılır.
Yedekleme ve DR projesi nasıl ilerler?
Risk ve önceliklendirme
Sistemlerinizi, verinin nerede durduğunu ve her birinin durmasının işe etkisini birlikte çıkarır; RPO ve RTO hedeflerini belirleriz.
Yedek mimarisinin kurulması
Yedekleme yazılımını, yerel ve tesis dışı depolamayı, şifrelemeyi ve saklama sürelerini bu hedeflere göre yapılandırırız.
Planın yazılması
Kurtarma adımlarını, sorumluları ve iletişim zincirini içeren felaket kurtarma planını hazırlar, ekibinizle paylaşırız.
Test ve sürekli takip
İlk geri dönüş testini birlikte yapar, sonrasında yedek işlerinin sonuçlarını izler ve tatbikatları düzenli olarak tekrarlarız.
Kimler öncelik vermeli?
- Muhasebe, ERP veya üretim verisini kendi sunucusunda tutan işletmeler
- Yedeği yalnızca aynı odadaki harici diske alan firmalar
- Yedeklerinden hiç geri yükleme denemesi yapmamış kurumlar
- Fidye yazılımı riskine karşı önlem almak isteyen şirketler
- Müşteri veya denetim gereği iş sürekliliği planı sunması gereken kuruluşlar
Birlikte tercih edilenler
Yedekleme ve felaket kurtarma hakkında sorular
3-2-1 yedekleme kuralı nedir?
Verinin en az üç kopyasının bulunması, bu kopyaların iki farklı depolama ortamında tutulması ve en az birinin tesis dışında saklanması anlamına gelir. Fidye yazılımlarına karşı kopyalardan birinin çevrim dışı veya değiştirilemez olması da önerilir.
RPO ve RTO ne demek?
RPO, bir felakette en fazla ne kadarlık veri kaybını kabul edebileceğinizi; RTO ise sistemin en geç ne kadar sürede yeniden çalışır hâle gelmesi gerektiğini ifade eder. Yedek sıklığı ve kurtarma yöntemi bu iki hedefe göre seçilir.
Harici diske aldığım yedek yeterli değil mi?
Aynı odada duran ve sürekli bağlı kalan bir harici disk; yangın, hırsızlık ya da fidye yazılımı durumunda sunucuyla birlikte kaybedilebilir. Yerel kopya hızlı geri dönüş için faydalıdır, ancak tesis dışında ve ağdan ayrılmış bir kopyayla tamamlanmalıdır.
Yedeklerin çalıştığından nasıl emin oluyorsunuz?
Yedek işlerinin sonuçlarını takip etmekle kalmıyor, düzenli aralıklarla örnek dosyaları ve sistemleri gerçekten geri yükleyerek test ediyoruz. Geri yüklemesi denenmemiş bir yedeği güvence olarak saymıyoruz.
Yedeklerim şifreli mi saklanıyor?
Evet. Yedekler aktarım sırasında ve depolandıkları yerde şifrelenir. Şifreleme anahtarı ayrı ve güvenli bir yerde saklanır, çünkü anahtar kaybolursa yedek de açılamaz.
Bir saldırıdan sonra yedekten ne kadar sürede dönülür?
Bu; verinin boyutuna, yedeğin nerede durduğuna ve seçilen kurtarma yöntemine bağlıdır. Süreyi tahmin etmek yerine tatbikatlarda gerçekte ölçüyor, sonucu sizin belirlediğiniz RTO hedefiyle karşılaştırıyoruz.
İlgili yazılar
3-2-1 Yedekleme Kuralı ve Geri Yükleme Testi Neden Şart?
3-2-1 yedekleme kuralı nedir, neden tek başına yetmez? Değişmez ve çevrimdışı kopya, RPO/RTO hedefleri ve yedekten geri dönme testinin adım adım yapılışı.
Ransomware Saldırılarına Karşı 7 Katmanlı Savunma
Fidye yazılımına karşı 7 katmanlı savunma: farkındalık, EDR, yama, segmentasyon, 3-2-1 yedek ve olay müdahalesi. Ankara İvedik OSB'den RVZ Bilişim rehberi.
KOBİ'ler İçin Siber Güvenlik: Bütçeyi Zorlamayan 10 Adım
KOBİ'ler için bütçeyi zorlamayan 10 siber güvenlik adımı: envanter, MFA, parola yönetimi, yama, e-posta güvenliği, firewall, test edilen yedek ve olay planı.
Yedekleme ve DR için ücretsiz keşif
Mühendislerimiz 24 saat içinde dönüş yapar.